LONDËR- Mbretëria e Bashkuar dhe 27 vende të tjera kanë bërë thirrje për një fund të menjëhershëm të luftës në Gaza, ku thonë se vuajtjet e civilëve kanë "arritur në thellësi të reja". Një deklaratë e përbashkët thotë se modeli i shpërndarjes së ndihmës i Izraelit është i rrezikshëm dhe dënon atë që e quan "ushqyerje me pika e me ndihmën dhe vrasje çnjerëzore të civilëve" që kërkojnë ushqim dhe ujë.

Ministria e shëndetësisë e Gazës, e drejtuar nga Hamasi, tha se më shumë se 100 palestinezë u vranë nga zjarri izraelit ndërsa prisnin ushqim gjatë fundjavës dhe se 19 të tjerë vdiqën si pasojë e kequshqyerjes. Ministria e Jashtme e Izraelit e hodhi poshtë deklaratën e vendeve, duke thënë se ajo ishte e shkëputur nga realiteti dhe i dërgonte mesazhin e gabuar Hamasit.

Ministria akuzoi grupin e armatosur për përhapjen e gënjeshtrave dhe minimin e shpërndarjes së ndihmave, në vend që të binte dakord për një armëpushim të ri dhe marrëveshje për lirimin e pengjeve. Ka pasur shumë deklarata ndërkombëtare që dënojnë taktikat e Izraelit në Gaza gjatë 21 muajve të fundit të luftës së tij me Hamasin. Por kjo deklaratë është e shquar për sinqeritetin e saj.

Nënshkruesit janë ministrat e jashtëm të Mbretërisë së Bashkuar dhe 27 vendeve të tjera, përfshirë Australinë, Kanadanë, Francën, Italinë, Japoninë, Zelandën e Re dhe Zvicrën.

Deklarata fillon duke deklaruar se "lufta në Gaza duhet të përfundojë tani".

Pastaj paralajmëron: “Vuajtjet e civilëve në Gaza kanë arritur në thellësi të reja. Modeli i ofrimit të ndihmës nga qeveria izraelite është i rrezikshëm, nxit paqëndrueshmërinë dhe i privon banorët e Gazës nga dinjiteti njerëzor. Ne dënojmë furnizimin me ndihma me pika dhe vrasjen çnjerëzore të civilëve, përfshirë fëmijët, të cilët kërkojnë të plotësojnë nevojat e tyre më themelore për ujë dhe ushqim. Është e tmerrshme që mbi 800 palestinezë janë vrarë ndërsa kërkojnë ndihmë."

Që nga maji, ka pasur pothuajse çdo ditë raportime për palestinezë të vrarë ndërsa prisnin ushqim, kur Izraeli lehtësoi pjesërisht një bllokadë totale 11-javore mbi shpërndarjen e ndihmave në Gaza dhe, së bashku me SHBA-në, ndihmoi në krijimin e një sistemi të ri ndihme të drejtuar nga Fondacioni Humanitar i Gazës (GHF) për të anashkaluar atë ekzistues të mbikëqyrur nga OKB-ja.

Izraeli ka thënë se sistemi i GHF-së, i cili përdor kontraktorë privatë amerikanë të sigurisë për të shpërndarë pako ushqimore nga vendet brenda zonave ushtarake izraelite, parandalon vjedhjen e furnizimeve nga Hamasi. Por OKB-ja dhe partnerët e saj kanë refuzuar të bashkëpunojnë me sistemin, duke thënë se është i pasigurt dhe shkel parimet humanitare të paanshmërisë, neutralitetit dhe pavarësisë.

Të martën e kaluar, zyra e OKB-së për të drejtat e njeriut tha se kishte regjistruar 674 vrasje në afërsi të vendeve të ndihmës së GHF-së që kur ato filluan të vepronin tetë javë më parë. 201 vrasje të tjera ishin regjistruar përgjatë rrugëve të konvojeve të ndihmës së OKB-së dhe të tjera, shtoi ajo. Të shtunën, 39 persona të tjerë u vranë pranë dy vendeve të GHF në Khan Younis dhe Rafah aty pranë, sipas ministrisë së shëndetësisë të Gazës. Ushtria izraelite tha se trupat e saj qëlluan me armë paralajmëruese për të parandaluar "të dyshuarit" që t’u afroheshin atyre përpara se vendet të hapeshin.

Dhe të dielën, ministria tha se 67 persona u vranë ndërsa ata sulmonin drejt një konvoji kamionësh me ndihma të OKB-së pranë një pike kalimi në Gazën veriore. Ushtria izraelite tha se trupat qëlluan me të shtëna paralajmëruese ndaj një turme "për të larguar një kërcënim të menjëhershëm", por kundërshtuan numrin e të vrarëve.

Pas incidentit, Programi Botëror i Ushqimit paralajmëroi se kriza e urisë në Gaza kishte “arritur nivele të reja dëshpërimi”.

"Njerëzit po vdesin nga mungesa e ndihmës humanitare. Kequshqyerja po rritet me 90,000 gra dhe fëmijë që kanë nevojë urgjente për trajtim", tha agjencia e OKB-së.

Ministria e shëndetësisë e Gazës, e drejtuar nga Hamasi, tha të hënën se 19 persona kishin vdekur si pasojë e kequshqyerjes që nga e shtuna dhe paralajmëroi për "vdekje masive" të mundshme në ditët në vijim.

“Spitalet nuk mund të sigurojnë më ushqim për pacientët ose stafin, shumë prej të cilëve janë fizikisht të paaftë të vazhdojnë punën për shkak të urisë ekstreme”, tha për BBC-në Dr. Khalil al-Daqran, një zëdhënës i spitalit al-Aqsa në Deir al-Balah.

"Spitalet nuk mund t’u sigurojnë asnjë shishe qumësht fëmijëve që vuajnë nga uria, sepse të gjitha formulat për foshnje kanë mbaruar nga tregu", shtoi ai.

Banorët raportuan gjithashtu se tregjet ishin mbyllur për shkak të mungesës së ushqimit.

"Fëmijët e mi qajnë nga uria gjithë natën. Ata kanë ngrënë vetëm një pjatë të vogël me thjerrëza gjatë tre ditëve të fundit. Nuk ka bukë. Një kilogram miell kushtonte 80 dollarë (59 paund) një javë më parë", tha për BBC-në Mohammad Emad al-Din, një berber dhe baba i dy fëmijëve.

Deklarata e 27 vendeve thotë gjithashtu se propozimet izraelite për të zhvendosur të gjithë 2.1 milionë banorët e Gazës në një të ashtuquajtur "qytet humanitar" në zonën jugore të Rafah janë të papranueshme, duke vënë në dukje se "zhvendosja e përhershme me forcë është një shkelje e ligjit ndërkombëtar humanitar".

Ata i bëjnë thirrje Izraelit, Hamasit dhe bashkësisë ndërkombëtare që “t’i japin fund këtij konflikti të tmerrshëm, nëpërmjet një armëpushimi të menjëhershëm, pa kushte dhe të përhershëm”.

Dhe ata paralajmërojnë se janë “të përgatitur të ndërmarrin veprime të mëtejshme për të mbështetur një armëpushim të menjëhershëm dhe një rrugë politike drejt sigurisë dhe paqes”.

Kjo shihet nga shumë si kod për njohjen e shtetit të Palestinës, diçka që shumë vende e kanë bërë, por jo të gjitha, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar dhe Francën. Zëdhënësi i ministrisë së jashtme izraelite, Oren Marmorstein, i hodhi poshtë kritikat.

“Të gjitha deklaratat dhe të gjitha pretendimet duhet të drejtohen ndaj palës së vetme përgjegjëse për mungesën e një marrëveshjeje për lirimin e pengjeve dhe një armëpushimi: Hamasit, i cili e filloi këtë luftë dhe po e zgjat atë”, tha ai.

"Në vend që të bjerë dakord për një armëpushim, Hamasi është i zënë duke zhvilluar një fushatë për të përhapur gënjeshtra rreth Izraelit. Në të njëjtën kohë, Hamasi po vepron qëllimisht për të rritur fërkimet dhe dëmin ndaj civilëve që vijnë për të marrë ndihmë humanitare", shtoi ai.

Organi ushtarak izraelit përgjegjës për koordinimin e ndihmës, Cogat, tha gjithashtu se Izraeli "vepron në përputhje me ligjin ndërkombëtar dhe po udhëheq përpjekjet për të lehtësuar hyrjen e ndihmës humanitare në Gaza në koordinim me organizatat ndërkombëtare".

Ndërkohë, një zëdhënës i GHF-së u bëri thirrje agjencive të OKB-së që të bashkohen me operacionin e saj, duke i fajësuar ato gjithashtu për "ndalimin" e punës dhe për dështimin për të shpërndarë furnizime në të gjithë territorin. Chapin Fay u tha gazetarëve se kishte qenë në pikat kufitare ku kishte parë furnizimet me ndihma që “po kalbenin” sepse agjencitë e OKB-së nuk i shpërndanin ato.

Ministria e Jashtme izraelite tha të dielën se 700 kamionë me ndihma po prisnin të merreshin nga OKB-ja nga pikat kufitare. OKB-ja ka thënë se ka vështirësi në mbledhjen dhe shpërndarjen e furnizimeve për shkak të armiqësive të vazhdueshme, kufizimeve izraelite mbi lëvizjet humanitare dhe mungesës së karburantit. Ushtria izraelite nisi një fushatë në Gaza në përgjigje të sulmit të udhëhequr nga Hamasi në Izraelin jugor më 7 tetor 2023, në të cilin u vranë rreth 1,200 njerëz dhe 251 të tjerë u morën peng. Të paktën 59,029 njerëz janë vrarë në Gaza që atëherë, sipas ministrisë së shëndetësisë të territorit./BBC