Tiranë, 6 mars 2025 – Më 5 mars 2025 u mbyllën regjistrimet për emigrantët që dëshirojnë të marrin pjesë në zgjedhjet parlamentare të 11 majit, një proces që po kryhet për herë të parë.

Gjatë periudhës nga janari deri tani, janë regjistruar 234 mijë votues nga jashtë Shqipërisë, ndërkohë që 43 mijë kërkesa janë refuzuar për shkak të pasaktësive në dokumenta.

Ekspertët e proceseve zgjedhore pohojnë se votat e emigrantëve do të ndikojnë në shpërndarjen e deri 10% të mandateve në Kuvendin e ri.

Ekspertët thonë se ky proces përmbush një të drejtë qytetare të rëndësishme, duke e vendosur Shqipërinë në radhët e vendeve që mundësojnë pjesëmarrjen e diasporës në proceset zgjedhore.

Përveç kësaj, nga ana tjetër, numri i votuesve të regjistruar është më shumë se dyfishi i parashikimeve fillestare, por përbën vetëm rreth 15 përqind të zgjedhësve shqiptarë jashtë vendit.

Kristaq Kume, drejtues i Institutit për Zhvillimin e Sistemeve Zgjedhore, shpjegon për Zërin e Amerikës se votat e diasporës do të kenë ndikim të madh në shpërndarjen e mandateve, veçanërisht në njësi zgjedhore ku ndarja e mandateve është e ngushtë.

Kjo ndarje mund të lëvizë ndjeshëm vetëm me disa vota të pakta, duke pasur kështu një ndikim të drejtpërdrejtë në rezultatet finale.

Ndikimi më i madh pritet të jetë në qarqet e Tiranës, Fierit, Durrësit, Elbasanit, Vlorës dhe Shkodrës, ndërsa do të jetë më i vogël në Dibër dhe Kukës.

Për të rritur numrin e votuesve, ekspertët besojnë se partitë politike duhet të vendosin kandidatë nga diaspora në listat e kandidatëve, sidomos në pjesën e sipërme të listave të sigurta, që emigrantët të kenë përfaqësues të drejtpërdrejtë.

Nëse emrat e kandidatëve nga diaspora bëhen të ditur më herët, ekspertët besojnë se numri i regjistrimeve do të ishte edhe më i lartë. Disa parti kanë premtuar se do të përfshijnë figura nga diaspora, por mbetet për t’u parë se kush do të jenë këta kandidatë.

Mbetet për t’u parë se cilët emra do të dorëzojnë partitë politike deri më 12 mars, data e fundit për dorëzimin e listave të kandidatëve për deputetë. KRIIK beson se do të ishte ideal që shqiptarët jashtë vendit të kishin përfaqësim të dedikuar në Kuvend, përmes deputetëve të veçantë që do të shprehnin problemet e tyre në institucionin më të lartë të vendit.

Ekspertët pohojnë se partitë që do të përfshijnë më shumë kandidatë nga diaspora janë më të favorizuara për të fituar më shumë vota nga jashtë, dhe se mund të krijojnë një grup parlamentar të diasporës. Këto zhvillime pritet të bëhen më të qarta pas publikimit të listave të kandidatëve për deputetë.