Shkup, 21 maj 2013, NOA.al – Në Maqedoni në përgjithësi janë respektuar liritë fetare, mirëpo komunitetet fetare megjithatë kanë shprehur pakënaqësi dhe problemet e tyre.

Kjo nënvizohet në raportin vjetor të Departamentit Amerikan të Shtetit mbi Liritë Fetare në botë, përkatësisht në pjesën për Maqedoninë.

“Kushtetuta, ligjet e tjera dhe politikat në Maqedoni mbrojnë lirinë e fesë dhe në praktikë, qeveria përgjithësisht respektoi lirinë fetare. Trendet qeveritare për respektimin e lirisë fetare nuk kanë ndryshuar në mënyrë të konsiderueshme gjatë vitit të kaluar. Anëtarët e disa grupeve fetare siguruan se qeveria favorizoi Kishën Ortodokse Maqedonase (KOM). Kthimi i pronave të shpronësuara nga koha e Jugosllavisë vazhdoi ngadalë. Ka pasur raporte për abuzim apo diskriminim shoqëror bazuar në përkatësinë fetare, besimit ose praktikës”, theksohet në raportin e DASH mbi liritë fetare në Maqedoni.

Sipas raportit, komunitetet fetare kanë pohuar se Qeveria ka favorizuar Kishën Ortodokse Maqedonase, duke i dhënë asaj pronat publike falas, duke siguruar fonde për ndërtimin e kishave ortodokse të reja. Për më tepër, janë shprehur akuza se partia dominuese etnike e koalicionit qeveritar në Maqedoni, e cila është me mbizotërim ortodoks, ka politizuar çështjet fetare për përfitime dhe qëllime politike.

Kthimi i pronave fetare të shpronësuara nga qeveria e ish-Jugosllavisë ka mbetur një çështje e pazgjidhur. Qeveria ka kthyer pothuajse të gjitha kishat dhe xhamitë janë të grupeve përkatëse fetare, por disa grupe fetare nuk e kanë rikthyer pronësinë e plotë të pronave të tjera të shpronësuar nga regjimi komunist.

Shqetësimet e tilla janë bërë kryesisht nga Bashkësia Fetare Islame në Maqedoni, e cila kërkon kthimin e vakëfeve dhe shpreh shqetësime për uzurpimin  e tyre nga institucionet shtetërore. Në raport thuhet se Qeveria nuk i ka kthyer vendin e xhamisë Burmali, të rrënuar në 1920 në sheshin qendror të Shkupit. BFIM ka deklaruar se qeveria refuzoi të kthente këtë pronë, sepse partia etnike maqedonase e koalicionit qeverisës dhe KOM-OA nuk mund të pranojë mundësinë e një xhamie të re në qendër të qytetit të Shkupit.

Në raportin e DASH përshkruhet edhe rastin i vrasjes së pesëfishtë në Smilkovc. “Në maj, policia arrestoi një grup të madh të myslimanëve me origjinë etnike shqiptare në lidhje me vrasjen e pesë burra etnike Ortodoks Maqedonas në Smilkovci të Shkupit. Qeveria dhe policia menjëherë i përshkruan të dyshuarit si terroristë radikalë islamikë, një karakterizim që u shpërnda gjerësisht në mediat vendore dhe ndërkombëtare. Nga fundi i vitit, autoritetet kishin liruar njëmbëdhjetë të dyshuar, një pjesë u mbajt në burg dhe dy janë të arratisur. Gjyqi kundër katër të burgosurve filloi në dhjetor dhe vazhdoi deri në fund të vitit. Qeveria nuk ka ofruar dëshmi për të mbështetur pretendimet e saj se feja ishte një faktor në krim. Në maj të mijëra muslimanëve të etnive të ndryshme protestuan kundër arrestimit dhe karakterizimin e të dyshuarve si terroristë islamikë”, thekson raporti i DASH.

Raporti përfshin edhe incidente dhe demolime të institucioneve dhe tempujve fetar, duke shprehur jo tolerancë fetare. Akte të izoluara vazhduan me vandalizma në varreza dhe objekte fetare si në vitet e kaluara. Sipas raportit, regjistrimi i vitit 2002 vlerëson se 65 për qind e popullsisë është ortodokse dhe 33 për qind është myslimane. Grupe të tjera fetare përfshijnë katolikët, besimeve të ndryshme protestante sufinj dhe çifutët.

Nuk ka asnjë fe zyrtare shtetërore, por një amendament kushtetues 2001 specifikisht liston pesë grupe fetare: KOM-OA, Bashkësia Islame e Maqedonisë (BIM), Kisha Katolike Romake, bashkësia çifute dhe evangjelike Kisha Metodiste.n.p/a.y/noa.al